James Clark MAXWELL

Doğum Tarihi - 13
Haziran 1831, Edinburg, İskoçya
Ölüm Tarihi - 5 Kasım 1879 Cambridge,
İngiltere
İskoç matematikçi ve fizikçi
1864 yılında Faraday'ın
keşfettiği manyetik alanları birleştirerek elektromanyetizmanın matematiksel
denklemlerini çıkarttı. Bu sayede bir elektromanyetik alnın nasıl oluştuğu ve
onların uzayda ışık hızı ile dalgalar halinde nasıl yayıldığı anlaşıldı.
Maxwell, ışığın da bir elektromanyetik dalga olarak düşünülmesi gerektiğini
ileri sürdü. Elektromanyetik dalgaların ilerleyebilmesi için uzayın eter denilen
ve gözle görülemeyen bir elastik madde ile dolu olması gerektiğini
belirtti.
1841-1847 arası Edinburg Academy'de öğrenim gördü. Henüz 15
yaşındayken, Edinburg Royal Society'ye oval eğrilerin tanımına ilişkin ilk
makalesini sundu. 1847'de Edinburg Üniversitesi'ne geçti. 1854'te bu
üniversiteye bağlı Trinty Collage'in matematik bölümünü bitirip aynı kurumda
1855'te öğretim görevlisi olarak çalışmaya başladı.Ertesi yıl İskoçya'nın
Aberdeen kentindeki Marischal Collage'de doğa felsefesi profesörlüğüne
getirildi.
Daha sonra Londra'daki King's Collage'e geçti. 1865'ten
başlayarak tümüyle bilimsel araştırmalara yöneldi. 1871'de Cambridge
Üniversitesi'nde yeni kurulan Deneysel Fizik Kürsüsü profesörlüğünü ve Cavendish
Labaratuvarı'nın yöneticiliğini üstlendi. teori alanındaki katkılarıyla 19. yy
fiziğin en büyük adlarından biri olan Maxwell, bir gazdaki moleküllerin hız
dağılımını, yani hızları sıfırdan maksimuma dek belirli hız aralıklarına düşen
moleküllerin sayısını saptama sorununu 1860'ta çözümledi.
1871'de
Avusturyalı fizikçi Boltzmann tarafından genelleştirilen ve gaz moleküllerinin
istatistiksel enerji dağılımını veren yasa, bugün Maxwell-Boltzmann istatistiği
adıyla bilinir. Maxwell'in geliştirdiği ve gazların sıcaklık, entropi, basınç ve
hacimlerine bağlı olarak termodinamik fonksiyonlarını ifade eden dört eşitlikte
bu gün Maxwell bağıntıları adıyla anılmaktadır.
1865'de görevinden
ayrıldı. İskoçya'ya çekilen Maxwell buradaki çalışmalarını 1873'de yayınlayarak
bütün elektro-magnetik olayları 4 yalın denklemle açıklayarak büyük bir başarı
kazandı. Böylece elektro-magnetik olaylar sağlam bir temele oturtulmuş
oldu.
Maxwell'in en önemli çalışması magnetizma konusundadır. Maxwell o
güne kadar bulunmuş olan elektrik ve magnetizma yasalarını bir bütünlük
içerisinde matematiksel bir yapıya kavuşturmuştur. Değişken elektrik ve magnetik
alanların birbirlerinden ayrı olarak var olamayacağını gösterdi. Elektromanyetik
alan ve dalga kavramlarını ortaya koydu. Işığında elektrmagnetik bir dalga
olduğunu söyleyerek, elektrik, magnetizma ve optiği tek bir temele oturttu. CGS
(santimetre, gram, saniye) birimler sisteminde magnetik akı birimi, onun anısına
Maxwell olarak adlandırıldı.
Maxwelin varlığını matematiksel olarak
kanıtladığı elektromagnetik dalgaları, ancak onun ölümünden 9 yıl sonra, 1888'de
Alman fizikçi H.Hertz tarafından deneysel olarak elde edildi. Maxwell'in 1873'te
teorik olarak kanıtladığı, bir elektromagnetik dalganın çarptığı yüzeyde bir
basınç oluşturacağı gerçeği de 1900'de Rus fizikçi Lebedev tarafından deneysel
olarak doğrulandı. Einstein'ın görelilik teorisi, hemen hemen tüm fiziği
temelinden sarsarken, Maxwell denklemleri geçerliliğini tümüyle
korumaktadır.
Fiziğin başka alanlarında da çalışmalar ortaya koyan
Maxwell 5 Kasım 1879 tarihinde Cambridge kentinde bir hastalık sonucunda
ölmüştür. Hayatı boyunca hiçbir unvan ve ödül almamıştır.
Maxwell'in
önemi mekanik olayları açıklayabilecek birleştirici kuram ortaya koyan
Newton'dan sonra elektro-magnetik olayları açılayabilen birleştirici kuramı
ortaya atmış bir kişi olmasıdır.